Ζελατίνη, κυτταρίνη, στεατικό μαγνήσιο, διοξείδιο του πυριτίου: τι κάνουν τα «άλλα συστατικά» μιας κάψουλας και πώς διαβάζονται οι αριθμοί Ε

Τι κάνει το καθένα

Κανένα από τα τέσσερα δεν έχει «δράση» και κανένα δεν προστίθεται για τον καταναλωτή· προστίθενται για τη μηχανή και για τη σταθερότητα της δόσης. Η μικροκρυσταλλική κυτταρίνη είναι καθαρισμένη κυτταρίνη από ξυλοπολτό, το στεατικό μαγνήσιο είναι το μαγνησιούχο άλας του στεατικού οξέος (λιπαρού οξέος που υπάρχει και στο κακάο), το διοξείδιο του πυριτίου είναι άμορφη πυριτία – το ίδιο υλικό με το γυαλί, σε μορφή σκόνης.

Όνομα ή αριθμός Ε: τι λέει ο κανονισμός

Ο κανονισμός 1169/2011 (παράρτημα VII, μέρος Γ) ορίζει ότι τα πρόσθετα δηλώνονται στον κατάλογο συστατικών με το όνομα της κατηγορίας (π.χ. «πληρωτικό», «αντισυσσωματοποιητικό») ακολουθούμενο από το ειδικό όνομα ή τον αριθμό Ε. «Αντισυσσωματοποιητικό: διοξείδιο του πυριτίου» και «αντισυσσωματοποιητικό: E551» είναι λοιπόν δύο νόμιμοι τρόποι να γραφτεί το ίδιο πράγμα. Το κουτί του Pulsactive επιλέγει τα ονόματα – γι’ αυτό δεν βλέπετε αριθμούς Ε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πρόσθετα.

Ποια πρόσθετα επιτρέπονται σε συμπληρώματα διατροφής και σε ποια ποσότητα, το ορίζει ο κανονισμός 1333/2008 (παράρτημα II, κατηγορία 17)· τις προδιαγραφές καθαρότητας ο κανονισμός 231/2012. Και τα τρία πρόσθετα του Pulsactive ανήκουν στην ομάδα I («quantum satis»): επιτρέπονται στην ποσότητα που χρειάζεται τεχνολογικά, χωρίς αριθμητικό όριο.

Τι είπε η EFSA το 2018

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων επαναξιολόγησε το 2017–2018 όλα τα παλαιά πρόσθετα. Για την κυτταρίνη (E460 και συγγενείς, 2018) και τα άλατα λιπαρών οξέων (E470a/E470b, 2018) δεν είδε ανάγκη για αριθμητική αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη – στις ποσότητες που χρησιμοποιούνται δεν διαπιστώθηκε ανησυχία. Για το διοξείδιο του πυριτίου (E551, 2018) ζήτησε από τους παραγωγούς πληρέστερα στοιχεία για το μέγεθος των σωματιδίων, επειδή μέρος της άμορφης πυριτίας βρίσκεται σε νανοκλίμακα· στη συνέχεια της αξιολόγησης (Οκτώβριος 2024) κατέληξε ότι το E551 δεν εγείρει ανησυχία ασφάλειας σε καμία πληθυσμιακή ομάδα στις δηλωμένες χρήσεις και πρότεινε να επικαιροποιηθούν οι προδιαγραφές του στον κανονισμό 231/2012. Πρόκειται για ζήτημα προδιαγραφών, όχι για απαγόρευση· το E551 παραμένει εγκεκριμένο.

«Χωρίς Ε», «χωρίς πρόσθετα», «καθαρή κάψουλα»

Τρεις φράσεις που βλέπετε σε διαφημίσεις συμπληρωμάτων. Το «χωρίς αριθμούς Ε» είναι συχνά απλώς η επιλογή να γραφτούν τα ονόματα αντί για τους κωδικούς – όπως στο Pulsactive. Το «χωρίς πρόσθετα» σε κάψουλα σκόνης είναι τεχνικά δύσκολο: χωρίς λιπαντικό η μηχανή δεν γεμίζει σταθερά, χωρίς πληρωτικό μια δόση 320 mg δεν μοιράζεται ομοιόμορφα. Το «καθαρή κάψουλα» δεν έχει νομικό ορισμό. Το χρήσιμο ερώτημα δεν είναι «έχει Ε;», αλλά «πόσα mg δραστικού συστατικού έχει η κάψουλα και πόσο είναι το υπόλοιπο;». Στο Pulsactive η απάντηση διαβάζεται από την ίδια την ετικέτα: 470 mg κάψουλα, από τα οποία 320 mg εκχυλίσματα (250 + 30 + 20 + 20).

Τι να ελέγξετε σε οποιαδήποτε κάψουλα

1. Βάρος κάψουλας και άθροισμα των δραστικών – η διαφορά είναι τα «άλλα συστατικά».
2. Κάθε πρόσθετο με κατηγορία και όνομα ή αριθμό Ε – αν λείπει η κατηγορία, η ετικέτα δεν είναι πλήρης.
3. Ζελατίνη ή φυτική κάψουλα (υδροξυπροπυλομεθυλοκυτταρίνη, E464) – σημαντικό για vegan και για όσους αποφεύγουν χοιρινή ή βοδινή ζελατίνη· το Pulsactive δεν δηλώνει την προέλευση της ζελατίνης.
4. Αλλεργιογόνα με έμφαση – εδώ το σέλινο, όχι τα πρόσθετα.

Το συμπλήρωμα διατροφής δεν υποκαθιστά την ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή. Το άρθρο περιγράφει τεχνολογικές λειτουργίες και κανόνες επισήμανσης στις 22.09.2026 και δεν είναι ιατρική συμβουλή.

Πηγές

1. Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές – παράρτημα VII (EUR-Lex)
2. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων (EUR-Lex)
3. Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 231/2012 – προδιαγραφές προσθέτων τροφίμων (EUR-Lex)
4. EFSA – Re-evaluation of celluloses E 460(i), E 460(ii), E 461, E 462, E 463, E 464, E 465, E 466, E 468 and E 469 as food additives (2018)
5. EFSA – Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) as a food additive (2018)
6. EFSA – Re-evaluation of silicon dioxide (E 551) in foods for infants and follow-up of its re-evaluation for all population groups (2024, PubMed)
7. EFSA – Re-evaluation of sodium, potassium and calcium salts of fatty acids (E 470a) and magnesium salts of fatty acids (E 470b) as food additives (2018)
8. Οδηγία 2002/46/ΕΚ για τα συμπληρώματα διατροφής (EUR-Lex)
9. ΕΟΦ – Συμπληρώματα διατροφής (γνωστοποίηση)
10. Συνήγορος του Καταναλωτή